Rząd wprowadzi windfall tax. Kogo obejmie podatek?

Rząd pracuje nad windfall tax, czyli podatkiem od nadzwyczajnych zysków. Znamy szczegóły projektu wprowadzającego nową daninę.

Trwa obecnie już drugi kryzys energetyczny, jaki spada na Polskę w ciągu ostatnich 4 lat. Dla większości społeczeństwa jest to problem i dolegliwość – ale są podmioty, dla których do okazja do ogromnych zysków. Wśród nich są spółki paliwowe. Takie zjawisko rodzi spore napięcie społeczne, więc władze często sięgają po tzw. windfall tax, czyli podatek od nadzwyczajnych zysków. Jego rolą jest nie tylko ograniczenie (często astronomicznych) zysków przedsiębiorstw osiągniętych na kryzysie, ale też zapewnienie budżetom państw środków do mierzenia się ze skutkami tych zjawisk.

Nie inaczej sprawy mają się w kwestii irańskiego kryzysu energetycznego. Rząd już jakiś czas temu zapowiedział prace nad windfall tax. Teraz przybierają one realny kształt – a poniżej znaleźć można jego założenia, dyskutowane obecnie przez rząd.

Kogo obejmie windfall tax?

Podatek ma dotyczyć „nadzwyczajnych zysków osiągniętych w 2026 r. w związku z wytwarzaniem produktów ropy naftowej lub obrotem paliwami ciekłymi z zagranicą”. Co ważne: nie ma tu mowy o gazie, choć początkowo pojawiały się informacje, że podatek może objąć również podmioty handlujące tym surowcem.

Co ważne, taka konstrukcja sprawi, że nie będzie to „podatek tylko od Orlenu”.

Jak naliczany ma być windfall tax?

Nowy podatek naliczany będzie według następującego wzoru: podstawą opodatkowania będzie nadwyżka osiągnięta w okresie 1 marca – 31 grudnia 2026 ze sprzedaży paliw ciekłych. Jak wyliczyć nadwyżkę? Otóż ustawodawca chce policzyć, jakie przychody podatnik osiągnąłby na sprzedaży paliw ciekłych przy zastosowaniu jego średniej marży sprzedaży z 2025 r. powiększonej o 20%, gdzie marża to przychody minus koszty ich uzyskania. Tak wyliczane będą tzw. przychody referencyjne.

Następnie wykazuje się przychody faktyczne (czyli te realnie osiągnięte w okresie 01.03-31.12 2026), odejmuje od nich przychody referencyjne i tak tworzy się podstawę opodatkowania.

Kiedy wchodzi windfall tax?

Wejście w życie ustawy planowane jest na 1 sierpnia tego roku.

Warto zaznaczyć, że za pomocą windfall tax rząd pewnie chce łatać lukę w budżecie wywołaną pakietem CPN, który przekłada się na spadek przychodów podatkowych sięgający ok. 1,6 mld złotych miesięcznie.